نگاه عارفان به زنان را می‌توان در دو وادی جستجو کرد. اعتزال از زن به عنوان یکی از نمادهای پرداخت به دنیا که در این نوع نگاه؛ زن، فرد کج خُلقی است که از کوچکترین دنده مرد آفریده شده و لذا در باطنش مرید مرد است و به شیطان کمک نموده و سبب فریب آدم، مبغوض است و مشغولیت به او انسان را از وحدت گرایی و توجّه صرف به خدا باز می‌دارد. این انگاره کاملا تحت تأثیر نگاه توراتی به زن و نگاه ثنویت شرقی به ماهیت شرگونه آفرینش اوست. امّا دومین نظریه در خصوص زن به این مهمّ اشاره دارد که زن مظهر اسماء جمالی و در بطون خویش دارای جلال بوده و در کنار مرد که مظهر اسمهای جلالی است، باعث ظهور اسمائی عالَم می­باشد. در این نگاه وجهه زنانه و جمالیه عالَم که زن مظهر آن است، نیروی قابل و منفعل قلمداد شده و مرد نیروی فاعل شمرده می­شود. مستشهدات بسیاری در آیات قرآن وجود دارد که حاکی از تأیید این نوع زنانه­نگری عرفانی است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با کاربست تحلیل مضمون (Thematic Analysis) به این سؤال پاسخ می‌دهد که آیا نگاه عرفانی به قرآن، صرفاً مرد محور بوده است یا تفاسیر عرفانی حاکی از نوعی روانشناسی اجتماعی زنانه‌محور نیز هستند. یافته‌های پژوهش حاکی از استخراج پنج مضمون اصلی است که نشان می‌دهد مفسّران عارف مسلک، در تفاسیر آیات النساء از روحیاتی که ابتدائاً زنانه و جمالیه است سخن به میان آورده‌اند.